48 . علامه محمّد باقر مجلسي قدّس سرّه ( م 1110 ) نظم اللآلي * 456 . سؤال : در عيد ماه مبارك رمضان كه از اوّل ماه سى روز نگذشته باشد ، بدون آنكه كسى خود ماه را ديده باشد ، چه روش بايد نزد هر كس ثابت شود تا آنكه جائز باشد افطار كردن ؟ [ آيا ] به محض آنك از بعضي علما وصلحا بشنود كه جماعتى شهادت داده‌اند كه ماه را ديده‌اند جائز است افطار كردن يا نه ؟ جواب : احتياط اين است كه به همين شنيدن از آن جماعت كه نزد ايشان ثابت شده اكتفا نكنند ، خود از شهود بشنوند تا علم شرعي ايشان را حاصل شود از شهادت عدلين يا شياع ، وظاهر آن است كه اگر اطلاع به هم رسانند كه أكثر أهل بلد از علما وصلحا به سبب ديدن ماه افطار كرده‌اند افطار توانند كرد ، وعورات [ - زنان ] را كافى باشد خبر دادن مردان ايشان به ثبوت . 457 . سؤال : هرگاه هوا صاف باشد وابر نباشد وجمعى گويند وشهادت دهند كه ماه را ديده‌اند در بلد يا خارج بلد ، يا ابر بوده باشد وهوا صاف نباشد ، به چند گواه ثابت مىشود ؟ جواب : در جميع اين شقوق وبر هر تقدير به شهادت دو عادل يا شياع ثابت مىشود . 458 . سؤال : به مكاتبه رؤيت هلال ثابت مىشود يا نه ؟ جواب : مشكل است ثبوت هلال به مكاتبه ، مگر آنكه منضم به قرائنى چند باشد كه افادهء علم كند .

--> ( 1 ) * . نظم اللآلي ، ص 185 - 186 .